DENK scoort onder Turken en Marokkanen

Gepubliceerd: 27-12-2016

•    DENK scoort nauwelijks onder Surinamers en Antillianen
•    Onder Turken wel de grootste partij, potentieel: 1-3 zetels
 

DENK: potentie onder Turken en Marokkanen, nauwelijks bij overige niet-westerse allochtonen

Uit dit onderzoek onder vijf groepen niet-westerse allochtonen (Surinamers, Turken, Antillianen, Marokkanen en een groep ‘overig’) blijkt dat het stemgedrag op 15 maart 2017 sterk uiteen zal lopen.
Ten eerste de opkomstintentie. Deze verschilt per etnische groep – zij is het laagste onder Antillianen (minder dan de helft) en het hoogste onder Marokkanen en de ‘overig’ groep (circa 60%). Overall lijkt de huidige opkomstintentie onder niet-westerse allochtonen circa 10-15% onder de opkomstintentie van autochtone Nederlanders te liggen.
Dan het voorgenomen stemgedrag. De PvdA, in 2012 onder Surinamers, Turken, Antillianen en Marokkanen overtuigend de grootste, lijkt bij alle groepen te gaan inleveren. Kanttekening: onder Marokkanen (en in mindere mate Surinamers en Antillianen) blijft de PvdA het goed doen. DENK scoort onder Turken, en in mindere mate onder Marokkanen. Onder Surinamers, Antillianen en andere niet-westerse allochtonen doet de partij echter nagenoeg niets.

1 | Voorgenomen stemgedrag niet-westerse allochtonen (top 5 partijen) – in percentages
  Surinamers (n=272) Turken (n=171) Antillianen (n=118) Marokkanen (n=91) Overig (n=491)
  PvdA 13 DENK 22 PVV 20 PvdA 24 PVV 16
  PVV 10 PvdA 9 PvdA 11 DENK 14 VVD 12
  SP 8 PVV 5 D66 11 SP 14 D66 8
  VVD 7 SP 4 VVD 7 PVV 11 PvdA 6
  D66 6 CDA 3 50 PLUS 6 GL 7 GL 5
                     
  Weet nog niet 14 Weet nog niet 30 Weet nog niet 13 Weet nog niet 13 8 Weet nog niet 23
  Hoe dan ook niet stemmen 19 Hoe dan ook niet stemmen 7 Hoe dan ook niet stemmen 1 Hoe dan ook niet stemmen 6 Hoe dan ook niet stemmen 4
Selectie: zeker/ waarschijnlijk stemmen          
  PvdA 23 DENK 37  PVV    21 PvdA 29 PVV 26
  PVV 16 PvdA 18 PvdA 18 DENK 17 VVD 18
  VVD 13 PVV 10 D66 18 SP 17 D66 13
  SP 12 SP 8 VVD 10 PVV 13 PvdA 9
  D66 11 CDA 6 SP 9 GL 9 GL 8
                                 
 
Bron: Kantar Public (TNS NIPO), 2016
Uitgaande van circa 300.000 stemgerechtigde Nederlandse Turken en ruim 250.000 stemgerechtigde Nederlandse Marokkanen (bron: CBS) en rekening houdend met de verwachte opkomstpercentages onder deze groepen[1], komen we onder deze groepen op circa 80.000-90.000 DENK-stemmers. Onder andere groepen niet-westerse allochtonen is het aandeel DENK-stemmers echter zeer klein tot bijna verwaarloosbaar, evenals onder autochtonen. Gegeven de huidige cijfers schatten we het (huidige) aandeel stemmers op DENK op circa 100.000, goed voor 1 tot 2 zetels. Verdere groeipotentie ligt echter niet direct voor de hand: het aandeel niet-westerse allochtone kiezers dat DENK als tweede keuze overweegt, is (zeer) klein. Je bent of vóór DENK of absoluut niet voor DENK, lijkt het geval.     

Favoriete premier: verschilt per groep

Overall wordt Mark Rutte ook onder Nederlanders van niet-westerse afkomst de meest geschikte premier gevonden, maar de verschillen tussen de groepen zijn groot. Onder  Surinamers en de groep ‚overig‘ doet Wilders het relatief goed, onder Turken geldt dit voor Roemer en onder Marokkanen voor Asscher. Met name Turken en in minder mate Marokkanen dragen enkele keren spontaan Tunahan Kuzu aan, maar zoals één respondent het verwoordt:‘Helaas zal dit niet gebeuren‘.
2 | ‘Meest geschikt als premier’: grote verschillen tussen groepen
  Surinamers (n=272) Turken (n=171) Antillianen (n=118) Marokkanen (n=91) Overig (n=491)
Rutte 13% 6% 11% 13% 21%
Pechtold 10% 11% 13% 14% 10%
Wilders 11% 5% 5% 3% 13%
Asscher 12% 7% 6% 17% 7%
Roemer 5% 17% 4% 10% 4%
Klaver 4% 2% 1% 10% 3%
Buma 3% 2% 2% 3% 3%
Ander 2% 3% 7% 5% 1%
Weet niet/
geen van deze
40% 48% 51% 26% 38%
Bron: Kantar Public (TNS NIPO), 2016

Voor Turken zijn ethische kwesties van belang, voor Marokkanen zorg

Op de vraag welke thema’s het zwaarst wegen bij de stemkeuze zijn eveneens verschillen tussen de onderzochte groepen te zien. Zo laat een meerderheid van de Marokkaanse Nederlanders het thema gezondheidszorg en welzijn zwaar meewegen in de stemkeuze (60%), terwijl Turkse (28%), Antilliaanse (40%) en Surinaamse Nederlanders (48%) dit thema minder vaak laten meewegen in de stemkeuze. Nederlands-Turkse kiezers laten het niveau en de betrouwbaarheid van de overheidsdienstverlening relatief vaak meewegen in hun stemkeuze (41%) terwijl dit thema onder Surinaamse (12%), Antilliaanse (16%) en Marokkaanse Nederlanders (23%) minder vaak een rol speelt bij de stemkeuze. Ook spelen ethische kwesties, als euthanasie, abortus en emancipatie voor Nederlands-Turkse kiezers vaker mee in stemkeuze dan onder de andere groepen: 38% laat ethische kwesties meewegen, versus 25% van de Marokkaanse, 26% van de Surinaamse en 25% van de Antilliaanse Nederlanders.    

Bijna derde ondervraagde Turken steunt in grote lijnen beleid Erdogan

Bijna een derde van de Turkse Nederlanders geeft aan het helemaal of tamelijk eens te zijn met het beleid van de Turkse president Erdogan. De groep Turkse Nederlanders die aangeeft het helemaal of tamelijk oneens te zijn met het beleid van Erdogan is met 52% overigens groter (niet opgenomen in de tabel). Van alle andere groepen Nederlanders met een niet-westerse afkomst is de steun voor het beleid van Erdogan marginaal. Verder vindt men, ondanks de breed gedeelde overtuiging dat ook mensen van niet-westerse afkomst beter hun best moeten doen om te integreren, dat mensen van niet-westerse afkomst  stelselmatig worden gediscrimineerd.
3 | Stellingen (alleen de percentages helemaal en tamelijk eens zijn weergegeven)
  Surinamers (n=272) Turken (n=171) Antillianen (n=118) Marokkanen (n=91) Overig (n=491)
Ik steun in grote lijnen het beleid van de Turkse president Erdogan 3% 29% 3% 10% 1%
In Nederland worden mensen van niet-westerse afkomst stelselmatig gediscimineerd 51% 51% 42% 54% 50%
Ik vind dat de politiek sterker moet opkomen voor de gelijke behandeling van vrouwen 68% 70% 63% 74% 70%
Mensen met een niet-westerse afkomst moeten beter hun best doen om te integreren 63% 67% 64% 51% 72%
             
Bron: Kantar Public (TNS NIPO), 2016

Onderzoeksnummer: D0542

Het onderzoek is uitgevoerd middels de CAWI-methode (online). De steekproef is getrokken in TNS NIPObase. Aan het onderzoek werkten in totaal 1.143 Nederlanders met een niet-westerse afkomst (1e of 2e generatie) van 18 jaar en ouder mee (bruto steekproef: n=1.900, totale respons: 60%). De respons per etnische groep was als volgt: Surinamers n=272, Turken n=171, Antillianen n=118 en overig niet westers n=491. Veldwerkperiode: 15 t/m 19 december 2016. Het onderzoek is uitgevoerd enkele dagen VOOR de aankondiging van Sylvana Simons dat zij uit DENK zou vertrekken.
 
De steekproef is getrokken op basis van de ideaalcijfers voor geslacht, leeftijd, opleiding, Nielsen-regio en provincie voor de volgende separate etnische groepen: Surinamers, Turken, Antillianen en Marokkanen (STAM-allochtonen) alsmede de categorie ‘overig niet-westers’ (bijvoorbeeld Afrikanen, Zuid-Amerikanen, Aziaten excl. Indonesië). De resultaten zijn, per groep, op eerdergenoemde zaken herwogen.
Hoewel de aanwezige niet-westerse allochtonen in TNS NIPObase wat engagement betreft (opkomstbereidheid, bereidheid om aan onderzoek in het algemeen deel te nemen) niet geheel representatief voor de gehele populatie zijn, zijn de resultaten wel degelijk indicatief voor de maatschappelijke en electorale ontwikkelingen onder deze groep(en).
 
We benadrukken dat we in deze peiling met steekproefmarges te maken hebben. Voorbeeld: voor de groep ondervraagde Turken (n=171) geldt dat bij een uitkomst van 30% de ‘werkelijke’ uitkomst tussen 23% en 37% ligt. Onze schattingen kennen uiteraard ook een dergelijke bandbreedte.
 
Bij publicatie of verspreiding graag de bron: Kantar Public vermelden.
 

Voor meer informatie kunt u terecht bij:

Tim de Beer                                                                           Bart Koenen
t 020 5225 399 / 06 – 39231175                                            t. 020 5225 554
e tim.de.beer@kantarpublic.com                                           e. bart.koenen@kantarpublic.com
twitter @timdebeer79                                                          
 

NASCHRIFT:

Op 24 december 2016 kondigde Sylvana Simons in de Volkskrant aan dat ze DENK verlaat en een nieuwe politieke partij heeft opgericht, Artikel 1. Bovengenoemd onderzoek is door de Volkskrant ter ondersteuning van de verslaggeving gebruikt (en dan met name de uitkomst dat DENK niet of nauwelijks op steun onder Surinamers en Antillianen kan rekenen).
 
Het is mogelijk dat het vertrek van Simons tot verschuivingen zal leiden. Nieuw onderzoek zal dat wellicht uitwijzen.
 
[1] De niet-westerse allochtonen in TNS NIPObase zijn, ondanks herweging naar onder andere opleidingsniveau, niet geheel representatief voor de gehele populatie. Dat heeft te maken met het feit dat mensen die aan onderzoek deelnemen over het algemeen wat ‘geëngageerder’/ politiek betrokkener zijn (ook in deze groep). Dat kan voor DENK twee kanten opwerken. Wellicht onderschatten we de steun voor DENK onder mensen die niet aan onderzoek deelnemen. Anderzijds stemmen deze mensen ook minder vaak, blijkt uit onderzoek.